Ganohora ve Şarap
Melen Şarapçılığın kurulduğu Hoşköy (eski adı Hora) ve devamındaki Gaziköy (eski adı Ganos) köyleri Strabon’a göre M.Ö. I.yy’da Yunanlılar tarafından ufak bir koloni şehri olarak olarak kurulmuştur. Antik çağda kutsal dağ olarak bilinen Ganos Dağı, boğazlardan geçen denizcilerin haç amaçlı uğradıkları bir yerdi. Geçmişte Ganohora olarak anılan bu bölge, çok sayıda manastırı, ayazması ve kilisesiyle önemli bir dini merkezdi.
1352 yılında Süleyman Paşa’nın gerçekleştirdiği Osmanlı akınlarıyla fethedilen Ganohora, Gelibolu Sancağı’na bağlandı. Osmanlı İmparatorluğu dönemi boyunca, bölge Hristiyanlar için önemli bir dini merkez olmaya devam etti, manastırlar faaliyetlerini sürdürdü. XVII. Yüzyılda bazı manastırlar tamir edilip yenilendi.
Gaziköy, Hoşköy ve Güzelköy (Melen) üçgeni antik çağdan beri şarapçılığı ile önem kazanmıştı. Şarap ve zeytinyağı imalathaneleri eskiden beri mevcuttu. Tahrir defterlerinde Hora ve Ganos köylerinde bağları olanların, bunun karşılığında bir kabakulak (kulpları olan şarap testisi) dolusu şıra verdikleri kaydedilmiştir.
Ganohora’nın deniz kenarındaki küçük atölyelerinde, Ganos dağlarının madensel yönden zengin sularından elde edilen çamur, amfora, çanak, çömlek, tuğla ve kiremit imalatında kullanılmaktaydı. Mürefte limanından Marsilya’ya daha sonra ‘Marsilya Kiremiti’ olarak tanınan kiremit türünün ihraç edildiği bilinmektedir. Zamanla yok olan bu atölyeler, bugün yerini modern tuğla ve kiremit fabrikalarına bırakmıştır.
Bölgenin bağcılık yönünden zenginliği ve amfora atölyeleri, şarabın yerinde üretilip ‘şişelendiğini’ göstermektedir. Mürefte sırtlarında yer alan Kirazlı Köyü’nde cami inşaatı sırasında ortaya çıkan mezarda, gövdesinde monogram olan bir amfora bulunmuştur. Ustanın adının ilk harfi olarak yorumlayabileceğimiz bu amforaların, Bizans Hükümdarı Alexios I. Komnenos döneminde (1081-1118) Mısır’dan Rusya’ya kadar gönderildiği bilinmektedir.
Bizler de kurum olarak bu kültürel mirası yaşatmaya ve geliştirmeye çalışıyoruz.
